Is het erg dat katten in Nederland miljoenenvogels per jaar doden?
De ontmoeting 6 mei 09:00
Monique van de Sande
Nederland telt 3,9 miljoen katten waarvan 750.000 verwilderd zijn. Samen doden ze zo’n 20 miljoen vogels per jaar. Is dat erg? Jazeker vindt dierenarts Jan Hooimeijer. Welnee vindt bioloog Midas Dekkers.
Zet een dierenarts en een bioloog bij elkaar en je krijgt al snel een geanimeerd gesprek over koetjes, kalfjes en gezamenlijke kennissen in hun aangrenzende vakgebieden. Tenminste dat is het geval bij Jan Hooimeijer gespecialiseerd in vogels en hun gedrag en Midas Dekkers schrijver, columnist en notoir kattenliefhebber. Had ons bij elkaar gebracht voor een onderwerp waar we het wél over eens zijn zal Dekkers verderop in de discussie gespeeld verwijtend uitroepen. Dan was het gezellig geworden! Maar zo zit deze rubriek dus niet in elkaar. Met een kop koffie aan de ene kant en een borrel aan de andere gaan we het hebben over katten die behalve aaibaar ook moordlustigzijn.
Dat is nu eenmaal de aard van het beestje vindt Dekkers. Iedereen die dierenwelzijn in het vizier heeft, zou het moeten toejuichen dat katten natuurlijk gedrag kunnen vertonen. Wij mensen kijken daar soms met afgrijzen naar, maar de waarheid is dat we ons er niet mee te bemoeien hebben. Daar denkt Hooimeijer diametraal anders over: Als dierenarts en op basis van de Wetdieren waarin het welzijn en de gezondheid van dieren worden geregeld vind ik dat katten als gezelschapsdier serieus moeten worden genomen. Maar in plaats daarvan zijn ze het slachtoffer van eigenaren die ze buitenshuis aan hun lot overlaten en er niet wakker van liggen dat ze aan- of doodgereden kunnen worden. Fel: Daaruit spreekt een totaal gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel én empathie! Hier wordt een wel heel somber beeld van katteneigenaren geschetst, vindt Dekkers. Degenen die ik ken en laat ik mezelf meerekenen zijn in alle staten als hun poes zoek is.
We kijken soms met afgrijzen naar kattengedrag, maar we hebben ons er niet mee te bemoeien.
Midas Dekkers
En niemand doet iets om het te voorkomen fulmineert Hooimeijer. Van alle katten draagtmaar 15 procent een chip waarmee de eigenaar kan worden achterhaald. Mijn poes heeft ook geen chip zegt Dekkers. Want als je straks álle dieren chipt hou je geen natuur meer over. De natuur is nou juist datgene wat zich aan onze macht onttrekt. We hebben het hier over huisdieren kaatst Hooimeijer terug. Daar ben je als eigenaarverantwoordelijk voor. Zo staat het ook in de wet die in het belang van dieren is opgesteld. Dekkers cynisch: En ondanks die wet worden er in Nederland elke dag meer dan eenmiljoen dieren geslacht. Hooimeijer: Dat wringt inderdaad maar deze discussie gaat over huisdieren.
En zo zijn we terug bij de verantwoordelijkheid van de katteneigenaar waar Dekkers graag kanttekeningen bij plaatst. Mag ik het even persoonlijk houden? Voor alles wat zich in mijn huis of hof afspeelt voel ik me verantwoordelijk. Maar heeft een dier zich begeven in wat wij de natuur noemen dan is het onderdeel van een ander toneelstuk en gelden mijn regels niet meer. Hooimeijer: We vinden het allemaal normaal dat honden niet los mogen lopen zeker in natuurgebieden vanwege diezelfde verantwoordelijkheid. Dus als de kat van de buurvrouwin mijn tuin een ehhh …’ Dekkers: Een braamsluiper te grazen neemt? Ik las in uw boek dat u daarvan nogal geporteerd bent. Hooimeijer verheugd: Inderdaad, de braamsluiper! Als die kat dat doet kan ik daar de buurvrouw op aanspreken.
Dekkers vilein: Ik las ook dat u zich weleens tot de politie heeft gewend om aangifte tedoen tegen de eigenaar van een ontspoorde kat en vervolgens door drie potige dienders van het bureau bent weggevoerd als zijnde een niet geheel ongevaarlijke gek … Hooimeijer: ‘Ja, hahaha!’ Dus algemeen aanvaard is uw gedachtegang niet besluit Dekkers. Hooimeijer: Nou, wel bij de mensen die weten waarom het gaat zoals de hoogleraren ArieTrouwborst en Chris Smit (die zich beiden regelmatig mengen in deze kattendiscussie,red.), en met hen nog talloze wetenschappers. ls Dekkers opmerkt dat er desondanks nooit iemand ‘in de nor is gegooid’ vanwegekatten misdragingen komt Hooimeijers volledige politieverhaal los inclusief de excuses die hij kreeg van de hoofdcommissaris. Maar ja, het OM seponeerde de aangifte. Hij zucht: Tot nu toe zit iedereen in de wurggreep van de katteneigenaren.
Dekkers: Maar wat is er nou zo erg aan als die kat in uw tuin een braamsluiper grijpt?
Vindt u het zielig of vooral erg voor het natuurlijk evenwicht? Hooimeijer: Ik vind het erg dat we onze verantwoordelijkheid voor de natuur niet nemen. Dekkers: Die kat ís de natuur! Onzin briest Hooimeijer. Een teckel is zeker ook de natuur? Dekkers gnuivend: Zelfs in ú herken ik nog iets van de natuur! Hooimeijer schiet spontaan in de lach om dan duidelijk te maken dat het hem niet om die ene braamsluiper gaat, maar om die miljoenen vogels per jaar. Vooral de weidevogelstand baart zorgen stelt hij. Al denkt Dekkers ook daar heel anders over. Het gaat juist hartstikke goed met de weidevogels! Nu gaat u het hopelijk niet over de ganzen hebben? vraagt Hooimeijer. Dekkers: Zeker wel want het sterft van de ganzen. Hooimeijer: Wat ten koste gaat van de kievit, de tureluur, de kemphaan … Het begrip biodiversiteit is u toch zeker niet ontgaan?
Inmiddels kun je spreken van een invasie. Met desastreuze gevolgen ook voor de kleine roofdieren
Jan Hooimeijer
Dekkers: U weet vast ook dat de soorten die u noemt in de middeleeuwen nauwelijks in Nederland voorkwamen. Intussen gaat het slecht met ze door het huidige weiland met ander gras dan vroeger en een maaibeleid. Maar nu eten de ganzen hun buikjes zo dik dat de boeren stikjaloers zijn. Ik vind dat net zo goed bio, die diversiteit. Hooimeijer scherp: Ik denk dat heel weinig collega’s van u het daarmee eens zijn. Dekkers onaangedaan: U beschuldigt katten ervan dat ze vogels opeten of doodmaken maar intussen wordt er bij het grootbrengen van een nestje koolmezen een hele emmer rupsen doorheen gejaagd. Dat hadden allemaal vlinders kunnen worden.
Flauwekul! roept Hooimeijer. Eenden krijgen jaarlijks gemiddeld twaalf jongen en het ismaar goed dat die niet allemaal groot worden. Roofdieren zorgen voor een balans in de natuur.
Dekkers: Maar waarom maakt u zich dan zorgen om katten? Hooimeijer: Omdat katten geïntroduceerde gedomesticeerde roofdieren zijn en omdat je inmiddels van een invasie kunt spreken. Met desastreuze effecten,ook voor de kleine roofdieren in de natuur. De hermelijn en de wezel zijn al verdwenen. Hoera voor de katten die het tekort compenseren stelt Dekkers plagerig. Bovendien vangen de meeste poezen vogels in de tuin en die komen vaak uit vogelhuisjes, die we aantrekkelijk maken door voortdurend voer te strooien dat ook op de grond belandt. Dus in wezen voeren we niet zozeer vogels als wel onze poezen anders kwamen we nog om in de koolmezen.
En dan wilt u die poezen achter kippengaas?
Dat zeg ik helemaal niet, verweert Hooimeijer zich. Ze mogen naar buiten maar wel onder toezicht. Net als honden en kinderen. In ieders belang ook dat van mensen, want een op de vierhonderd zwangere vrouwen wordt via kattenuitwerpselen besmet mettoxoplasmose. Dat kan leiden tot miskramen en baby’s met aangeboren afwijkingen. Als Dekkers oppert dat zwangere vrouwen misschien beter niet in kattendrollen kunnen graaien begint Hooimeijer zijn geduld te verliezen: U bent echt zo’n katteneigenaar die wegloopt voor de eigen verantwoordelijkheden terwijl katten allerlei gevaren met zichmeebrengen, ook voor de verkeersveiligheid. Verkeersongelukken worden veroorzaakt door automobilisten niet door katten werpt Dekkers tegen. Laat die automobilisten ’s nachts binnenblijven, dan is dat ook opgelost. Als de journalist uit wanhoop het belletje om de kattennek aanreikt als mogelijk compromis is hoon haar deel.
Dat heeft geen enkel effect want katten zitten vaak doodstil voor ze toeslaan onderwijst Hooimeijer. Dekkers: Dáár zijn we het dus roerend over eens!
Daarna ruziën de heren weer voort waarbij Hooimeijer Dekkers speciësisme verwijt oftewel het voortrekken van een favoriet dier en Dekkers opmerkt: Was daar maar een minder lelijk woord voor verzonnen!
Als Hooimeijer ter vergelijking met de moorddadige kat de op reeën beluste hazenwindhond opvoert vergezeld van de teckel die losgelaten in de natuur dassen uithun holen jaagt, zegt Dekkers droog: Als morgen de laatste dashond de geest geeft zul je mij niet zien treuren. Speciësisme constateert Hooimeijer triomfantelijk,maar dat vindt Dekkers volkomen onterecht: Het gaat niet om een soort, maar om een ras. Ik ben een rácist!
Hooimeijer giert het uit. Hoe groot zijn irritatie ook is echt kwaad op zijn opponent kan hij onmogelijk worden.
Copyright © Financieel Dagblad | Monique van de Sande. Niets van deze uitgave mag worden vermenigvuldigd of gekopieerd zonder schriftelijke toestemming van Monique van de Sande. Het artikel in originele vorm delen is uiteraard wel toegestaan (en zelfs gewenst) onder de voorwaarde dat dit altijd met duidelijke bronvermelding gedaan wordt. Het artikel is met de grootste zorg samengesteld. Nochtans kan de auteur geen verantwoordelijkheid aanvaarden voor enige schade van welke aard dan ook voortkomende uit gebreken in de inhoud.
